Cykl debat "Otwarta Polska" został otwarty, debatą w Krakowie. Po za ludźmi z PD i SDPL, przybyli też na nią, wysocy przedstawiciele SLD, Zielonych 2004, Partii Kobiet, RACJI PL, Unii Lewicy III RP, Samoobrony Odrodzenie itp. Tak więc pod tym względem, Otwarta Polska była otwarta! Ale inne formy otwartości, trochę mnie niepokoją. Np. postulowanie zmiany w ordynacji wyborczej, na ordynacje mieszaną, odpłatność za studia, czy podzielenie świata na strefy wpływów różnych państw, a takie postulaty się również pojawiły.

Nie zmienia to faktu że otwarta Polska otwarta jest i na dobre koncepcje, np. na zasadę zrównoważonego rozwoju, o której mówił Edwin Bendyk. W jego wypowiedzi było widać że ekologia i ekonomia to jedność, a kryzys ekologiczny to kryzys ekonomiczny. Bendyk zwrócił uwagę na debet ekologiczny, jaki ma na swoim koncie współczesny Homo sapiens sapiens. To bardzo ważne że o tym powiedziano, bo Polska tzw. lewica, jest tak bardzo zakochana w neoliberaliźmie, że zapomina o ekologii.

Ów neoliberalizm, ostro skrytykował prof. Zdzisław Sadowski, ale czy jego wypowiedź będzie zrozumiana np. przez Rossatiego i działaczy PD, którym bliżej do bajkopisarza Balcerowicza. Ci panowie głoszą że nowoczesna lewica to taka która wierzy w mit neoliberalizmu. Ale to Sadowskie, Kołodko czy Stiglitz, mają rację. To ich słucha nowoczesna lewica, a nie Balcerowicza. Tylko że blokadą dla nowoczesności otwartej Polski jest właśnie noliliberalny konserwatyzm starych polityków PD dawniej UW/UD. Oni już się nie otworzą na nowoczesność. Oni żyją w utopi lat 90, w końcu historii Fukujamy, w wierze w TINA, czyli w tym co w dużej mierze zgubiło SLD.

Refleksja techniczna

Sobotnia konferencja była konferencja otwierającą, na której chciano poruszyć wszystkie tematy, co odbiło się na głębokości ich analizy. Jeżeli na gospodarkę czy politykę zagraniczną mamy 20 minut, to co to za debata? Powiem więcej, na tematykę ekologii poruszaną przez Dariusza Szweda, zostało 5 min. Tak więc, by kolejne konferencje, dawały jakiś konkret, muszą być głębsze i bardziej specjalistyczne. To oznacza ich tematyzację. Np. jedną całodzienną konferencję robimy na temat zrównoważonej gospodarki, drugą na temat polityki międzynarodowej, trzecia o ochronie zdrowia, czwartą o edukacji, piątą o sprawach światopoglądowych a szóstą o samorządach lub palących problemach społecznych itp. Wtedy mamy czas na kilka referatów o wspomnianych problemach, oraz czas na rzeczową dyskusję. To może rodzić oczekiwane wnioski. Tak możemy wykuć wizję dla Polski.

Gdy patrzyłem na szeroki program tej konferencji, zmartwiła mnie nieproporcjonalnie duża ilość czasu poświęcona polityce historycznej lewicy. Temu zagadnieniu poświęcono półtorej godziny. Temat ten jest ważny, ale dysputowanie o nim, kosztem dyskusji o najuboższych mieszkańcach, ekologii czy gospodarce to skandal. Chyba że założymy iż teraz, ten temat omówiliśmy, i już do niego nie wracamy w ramach konferencji "Otwarta Polska". Otwarta Polska musi być otwarta na teraźniejszość oraz przyszłoś, a nie bawić się w rozliczanie z PRL. Powinniśmy znać naszą historię, ale do tego niech służą nam książki a nie debaty o przyszłości Polski i lewicy.

Ale może gdyby konferencję tą przygotowywali młodzi ludzie, na sprawy ważne (gospodarka, prawa człowieka, ekologię, światopogląd) pozostałoby więcej czasu. Młodzi jednak zostali wycięci przez niektórych organizatorów.

Co dalej z otwartą Polską
Nasz zglobalizowany, wędrujący świat, się zmienia. To co sprawdzało się lat temu dziesięć, teraz już nie musi działać, ba może nawet bardzo szkodzić. Pojawiają się przed nami zupełnie nowe problemy (np. kryzys ekologiczny czy gospodarczy) ale wiele z nich pozostaje nadal nie rozwiązanych (np. problemy z służba zdrowia). Dlatego nie da się napisać programu dla Polski na 10, 20 czy 100, lat i cały czas trzeba modyfikować te programy które już istnieją. Aby to robić, trzeba cały czas analizować świat, i szukać wyjść z zastanych problemów. Temu może służyć "Otwarta Polska". Morze służyć rzeczowej dyskusji o prawdziwych problemach, obecnych i przyszłych. Taka "Otwarta Polska" może zmienić Polskę.
Może, pod warunkiem że nie zmieni się za kilka miesięcy, w polityczno-wyborczy projekt. A to jest realne zagrożenie. Jeśli tak się stanie, wróżę jej los Unii Lewicy.

Historia Unii Lewicy
W dziewiątym roku panowania prezydenta Kwaśniewskuiego, za premiera Belki, 7 małych partii (UP, APP RACJA, PPP, Nowa Lewica, Centrolewica IIIRP, PPS, DPL) wsparta przez kilka stowarzyszeń (np..DUK) powołało 5 grudnia 2004 roku, porozumienie/koalicję Unia Lewicy. Przewodniczyła mu ówczesna wicepremier, Izabela Jaruga Nowacka. Nowe porozumienie rodziło się w pewnych bólach. Między innymi, w programie ów lewicowego projektu, marginalizowano zagadnienia światopoglądowe, a i w kwestiach gospodarczych przedstawiciele partii socjaldemokratycznych(UP, APP RACJA, Centrolewica III RP) nie mogli się dogadać z socjalistami (PPP, Nowa Lewica, PPS). Od początku były podziały. Przedstawiciele wszystkich partii nie zdążyli się zintegrować a w 2005 roku, były wybory. I właśnie te nieszczęsne wybory, były głównym wrogiem tego projektu, budowy alternatyw dla SLD. Gdy podjęto decyzje że Unia Lewicy zmieni się w partię Unię Lewicy III RP, z porozumienia wycofało się większość partii (PPP, Nowa Lewica, PPS, DPL). Gdy w wyniku sporów wewnątrz zarówno w UP jak i APP RACJA, doszło w tych partiach do rozłamu, nowe władze tych partii, również opuściły to porozumienie. Po wyborach, nadal nie zintegrowane resztki działaczy UL III RP, chciały dokończyć prace nad porządnym programem dla partii, doszło do kolejnego rozłamu, i Izabela Jaruga Nowacka wraz ze swoim dworem opuściła założona przez siebie partie, i wylądowała w LiDzie a obecnie w klubie lewica (SLD)!
Projekt połączenia 7 partii, spowodował iż powstała 8 partia! Czy z otwartą Polską będzie podobnie ? Może tak być, bo za rok mamy wybory, a już niektórzy mówią o stworzeniu nowej partii, chociaż dlatego że, koalicja ma 8% próg wyborczy, a partia 5%. Przy obecnych sondażach SDPL+PD, wynoszących do 4%, jest to racjonalne. Tylko czy taki racjonalizm, pomorze lewicy?

Projekt Unia Lewicy, był projektem budowy czegoś na lewo od centrolewicowego SLD. "Otwarta Polska" ma być projektem szerszym. Ma łączyć - jak to się mówi - "wszystko co jest na lewo od PO". Pierwszy problem polega na tym czy PD jest na lewo od PO, oraz czy "Otwarta Polska", nie zmieni się w przystawkę PO? Ostatnie głosowanie trzech posłów PD przeciw projektowi PO komercjalizacji szpitali, jest symptomem pozytywnym, ale jedna jaskółka wiosny nie czyni. Drugi problem to czy w chwili obecnej, przestrzeń między centroprawicową PO a centrolewicowym SLD, jest wystarczająco duża na nowy twór polityczny. Moim zdaniem - w chwili obecnej - ta przestrzeń jest równie mała jak przestrzeń na lewo od SLD. Ale to się może zmienić, choć nie koniecznie do najbliższych wyborów. PO popełni neoliberalne błędy, ale one uderzą w społeczeństwo za jakiś czas.

Wracając do przestrzeni społecznej która powinna być obiektem naszych trosk. Zamiast szukania wyborców w centrum (czyli między PO a SLD), bardziej bym zwracał tu uwagę na socjalny elektorat PiS i Samoobrony. Skala niedawnego sukcesu tych populistycznych partii, to skala porażki polskiej transformacji, w za którą współwinni są również politycy "Otwartej Polski". I to jest najsłabszy element tego projektu.

W Polsce jest elektorat który potrzebuje nowoczesnej lewicy. Tylko jeśli nasz potencjalny kandydat na prezydenta, twierdzi że w Polsce nie ma biedy, to o czym my mówimy? Jaka to lewica? A może właśnie to ma być ta Centrolewica?

W zeszłym tygodniu, pewien mój znajomy - podczas rozmowy o polityce- zapytał mnie co to jest ta centrolewica? Czy jest to grupa ludzi którzy boją się nazwać lewicą, czy też może po prostu nie wiedzą kim są? I chyba mój kolega ma rację!

Kończąc:
1) "Otwarta Polska" powinna pozostać jeszcze przez jakiś czas - np. do 2010 roku - szerokim panelem dyskusyjno-ideowym. Wtedy uda się jej nie tylko opracować program/wizję dla Polski, ale i uda się do niej przyciągnąć wiele wartościowych osób i organizacji, oraz - co bardzo ważne - zintegrować ich ze sobą. Silna integracja jest niezbędna jeśli chcemy stworzyć w przyszłości, jakiś silny blok polityczny.
2) Konferencje w jej ramach powinny być poświęcone pojedynczym zagadnieniom np. Najubożsi i wykluczeni, nowoczesna polityka gospodarcza, globalizacja a Polska, świeckość państwa. Konferencja nie może być o wszystkim bo jest o niczym.
3) "Otwarta Polska" powinna być otwarta, na całą lewicę!
4) Na konferencjach tych powinno być więcej czasu na dyskusje.
5) Zapowiedzeni paneliści powinni być lepiej potwierdzeni. W Krakowie przemawiać mieli np. Jacek Majchrowski, Magdalena Środa, Agnieszka Grzybek, a nie przemawiali
6) Zaproszenia na kolejną konferencję powinny być wysyłane dużo wcześniej!

Boje się tylko najbliższych wyborów do Europarlamentu. Mogą być one końcem Otwartej Polski tak jak wybory do parlamentu były końcem porozumienia Unia Lewicy!